“Sorry, ik moet eerst Klaas even aanspreken: “Klaas, je hebt je accreditatie van het EK Waterpolo niet opgehaald. Ik leg hem hier neer.”
Op dinsdag 24 januari 2012 zou Klaas om 13.57 uur per trein arriveren in Eindhoven. Samen met Anna. Natuurlijk ter gelegenheid van het Europees Kampioenschap Waterpolo aldaar. We hadden daar op de maandag vooraf telefonisch contact over, want ik wilde hen goed ontvangen. We verheugden ons op zijn, hun komst. Ik hoorde aan zijn stem - die ik in de loop der jaren heb leren kennen – dat hij er zin in had. Ik kon zijn gezicht voor me zien: ik zag zijn ogen glimmen. Op een bepaalde manier, dat moeten velen herkennen.
Klaas zou niet arriveren: op maandagavond vertrok hij, met onbekende bestemming.
Het bericht van zijn overlijden sloeg in als een bom. Eerst in de kleine kring van KNZB-bestuur en organisatiecomité, later in steeds grotere kringen. En reken maar dat de kringen echt steeds grotere vormen aannamen. Door Nederland heen, door Europa, door de hele wereld. Ons zwemwater was flink in beroering. Want Klaas van de Pol was een autoriteit, een ikoon.
Dit Europees Kampioenschap Waterpolo, het spelletje waar Klaas zelf ook zo van hield, zonder andere takken van zwemsport te kort te doen, dit EK Waterpolo in eigen land, had moeten plaatsvinden onder het toeziend oog van de meester. De man die 13 jaar leiding heeft gegeven aan de KNZB, 20 jaar in het bestuur van de Europese bond, LEN, heeft gezeten, waarvan 4 jaar als President en 8 jaar als penningmeester. De man die ook 12 jaar penningmeester van FINA, de Wereldzwembond, is geweest.
In 1936/1937 was er een 13-jarig Alkmaars jongetje dat begon met een waterpolowedstrijdje. Die – langs de weg van de vereniging, kring, district en KNZB - uitgroeide tot een ervaren internationale sportbestuurder, die toenmalig IOC-voorzitter Samaranch zo, ongehinderd door beveiligers, de hand kon schudden. Die ondanks al die ervaringen echter een gewone jongen bleef, die met plezier achter de jurytafel plaatsnam om daarvandaan de spelers en speelsters gade te slaan. Want hij had in zijn carrière ook veel ervaring opgedaan als zwemofficial, scheidsrechter of chef d’équipe van het nationale team. Dicht bij de sporters, dicht bij de mensen.
Het is voor mij ondoenlijk alle functies en activiteiten te memoreren. Ik heb op de website van de knzb een In Memoriam geschreven, als poging volledig te zijn. Maar ook die is gedoemd te mislukken. Het is gewoon niet te beschrijven wat Klaas allemaal heeft gedaan.
Dat is ook helemaal niet nodig om Klaas te kunnen eren. Zijn eretitels, die van DAW, KNZB, LEN, FINA en IOC, alsmede het officierschap in de Orde van Oranje-Nassau, spreken boekdelen. De aanwezigheid van vele mensen alhier zegt genoeg. Ik wil in het bijzonder noemen:
Paolo Barelli (IT), Honorary Secretary of FINA;
Nory Kruchten (LUX), FINA-Bureau Member and LEN-President
Sven Folvik (NOR), LEN-General Secretary
Gennadi Aleshin (RUS) and Tamas Gyarfas (HUN), LEN Vice-Presidents
LEN Bureau Member Ivan Varvodic (CRO)
LEN Honorary Member Harm Beyer (GER)
FINA and LEN Honorary Member Gunnar Werner (SWE)
LEN Immediate Past President Bartolo Consolo (IT)
LEN-director Laszlo Sakadati (LEN-office).
They formally represent the organizations of FINA and LEN, all the people who have worked with Klaas and who have appreciated his person, contribution and cooperation so much. This is what I have heard myself, not only recently, what they have now asked me to tell here, in front of you. During the EC Waterpolo in Eindhoven I have heard many positive reactions about Klaas. Many people knew him, respected and liked him very much. These days many people are sympathizing with Anna and the family. Just know many people from FINA and LEN would have liked to be here, but could not because of distance or duties, like the EC itself.
Klaas zou deze erkenning met een lichte glimlach bezien. Ik hoor daar ook een kort, instemmend geluid bij, met een opmerking als: “Valt niet tegen”. En stiekem zou hij ook een beetje trots zijn geweest op al die aandacht voor zijn persoontje.
Bovenal geldt dat hij een gewone Hollandse jongen is gebleven, die met verantwoordelijkheidsgevoel, met hart en ziel, heeft gewerkt in het belang van de zwemsport. Een Noord-Hollandse kaaskop die oprechtheid hoog in het vaandel had staan en dat ook uitdroeg, desnoods op het internationale podium. Ik weet zeker dat diverse buitenlandse vertegenwoordigers zich destijds hebben afgevraagd wat voor vlees ze in de kuip hadden. Die Klaas behoorlijk bot vonden. Maar die ook in de loop der tijd merkten dat hij oprecht het beste voorhad met de organisatie en de mensen. Zodoende heeft Klaas veel waardering afgedwongen op het Europese en internationale podium.
Klaas was een man van de inhoud, van cijfers, precisie, concrete prestaties. Politieke spelletjes waren niet echt aan hem besteed. Politiek gekonkel, draaikonterij, noemde hij dat. Zijn echtgenote, wijlen Nanda van de Pol, vergezelde hem destijds regelmatig. Zij was zo mogelijk nog rechter in de leer: zij liet haar afkeuring ook nadrukkelijk blijken. Wij dragen de genen van koopman en dominee nog steeds in ons mee.
Wij hebben in de afgelopen 20, vooral 10 jaar genoten van het gezamenlijk ophalen van herinneringen. Als Klaas eenmaal op zijn praatstoel zat, in Nederlands gezelschap, ergens ter wereld, dan genoten wij volop. Dan glommen zijn ogen, maakte hij grappen en was hij volop levendigheid. Met Anna geduldig aan zijn zijde.
Daarom was het ook niet zo moeilijk met zijn momenten van bokkigheid om te gaan. Want als het hem niet naar de zin ging, kon hij dat duidelijk laten merken. Ik herinner me het WK zwemmen in Rome, 2009, toen we, onder een brandende zon, een plekje zochten om wat te drinken. We waren een kort stukje de verkeerde kant opgelopen. Door de warmte, de vermoeidheid, de pijn in zijn benen werd hij zo boos dat hij onmiddellijk naar het hotel wilde vertrekken. Maar met Anna aan de ene en ikzelf aan de andere arm, met wat verzoenende woorden, ging Klaas mee en hadden we een hele gezellige bijeenkomst. Ik heb gisteravond, gisternacht, samen met bestuurslid Meeuwis Bouw en LEN-director Laszlo Sakadati, getoast op Klaas: op de gezellige bijeenkomsten.
Klaas was onze Pater Familias. Vader van een hele grote familie, die veel aandacht vroeg. Maar, getuige de opmerkingen die hij af en toe maakte, was hij vooral trots op zijn eigen familie, zijn kinderen en kleinkinderen. Het was een zorgzame man, met veel aandacht voor anderen. Een man die trots was op zijn eigen vereniging DAW, waarvan hij 75 jaar lid heeft mogen zijn. Een Leven Lang Zwemmen in eigen persoon.
Nicoline, Marjolein, Sonja, schoonzoons, kleinkinderen: ik zeg jullie, namens de KNZB, ereleden, Nostalgisten, bestuur, directie, medewerkers, verenigingen, wij zijn hartstikke trots op Klaas. Jullie vader, schoonvader, grootvader. Maar ook onze Klaas. Ook die van FINA en LEN.
En Anna, wij genoten van jullie aanwezigheid. Van jouw betrokkenheid en geduld. Je bent en blijft welkom.
Wij wensen jullie, de hele familie, Anna, sterkte bij het gemis. Moge het een troost zijn dat wij hem samen met jullie missen.
Klaas, dank je wel. Rust zacht.
Erik van Heijningen,
Voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Zwembond
Driehuis, 28 januari 2012.